Kasteel van Gaasbeek

Serene parkachtige scène met een kleine witte kapel, omringd door weelderige groene bomen, weerspiegeld in een rustige vijver onder een helderblauwe hemel. Eenden zwemmen op de voorgrond.
Het imposante Kasteel van Gaasbeek troont hoog boven het golvende groene Pajottenland. Zelfs de weg erheen is al een belevenis, net als de Museumtuin en het omliggende park. De hoogtepunten van je bezoek vind je kriskras over het domein. Bezoek de Sint-Gertrudiskapel voor het altaarstuk van Gerard Seghers, bewonder het stucplafond in de Gloriëtte en stap het kasteel binnen voor drie meesterwerken: De toren van Babel, het Huwelijksportret van keizer Karel V en Isabella van Portugal en het wandtapijt Het huwelijk van Tobias en Sara. Ook het testament van schilder Pieter Paul Rubens kan je hier terugvinden!

Een engel met gouden vleugels wijst naar een serene vrouw in een rood-blauw gewaad die een kind vasthoudt. Een knielende, biddende vrouw kijkt omhoog, omringd door cherubijntjes.

Sint-Gertrudiskapel

Het Kasteel van Gaasbeek ligt in een park van 49 hectare uit de zeventiende eeuw, met zowel indrukwekkende dreven als kleine wandelpaden. De gebouwen zijn historisch met het kasteel verbonden door de barokke Sint-Gertrudiskapel, de Gloriëtte met unieke stucplafond, de neogotische schuur, het octogoon en de classicistische triomfboog. Samen met de drie grote vijvers is dit dé plek om te onthaasten.

Het visioen van de heilige Gertrudis, Gerard Seghers

De vroegmiddeleeuwse heilige Gertrudis van Nijvel stond bekend om haar gastvrijheid tegenover pelgrims. Ze liet kerken, kapellen, scholen en gasthuizen bouwen en zorgde voor armen en behoeftigen. Gertrudis had een grote kennis van de Bijbel en kreeg als mystica visioenen, zoals op dit doek. Ze werd aangeroepen tegen ratten- en muizenplagen, koorts en krankzinnigheid. De heilige wordt afgebeeld met ratten om haar staf. Barokkunstenaar Gerard Seghers schilderde in de stijl van Caravaggio en Rubens. Momenteel hangt er een reproductie van dit schilderij in de Sint-Gertrudiskapel, in afwachting van een klimaatstudie. Die reproductie neemt het meesterschap van Gerard Seghers zeker niet weg. 

 

Gloriëtte, stucplafond

Vlakbij het kasteel bevindt zich de Gloriëtte, opgetrokken door René de Renesse in 1625. De graaf gebruikte deze luxueuze tuinkamer om zijn gasten te entertainen. Ook etaleerde hij zijn rijkdom met het prachtige stucplafond vol bloemen, fruit, maskers en mythologische figuren. Dit mengsel van gips en marmerpoeder, samen met panelen in mozaïek, is een combinatie die in de zeventiende eeuw relatief weinig voorkwam in het noorden. De mythologische figuren vertellen het verhaal van Phaëton uit de Metamorfosen van Ovidius. Als zoon van Helios, de zon, wou Phaëton een dag met de zonnewagen rijden. Zijn vader waarschuwde hem dat alleen hij de wagen kon besturen. Phaëton sloeg die waarschuwing in de wind. Al snel werd de wagen onbestuurbaar en zette hij de aarde in lichterlaaie. Daarom zag Jupiter zich genoodzaakt om hem met een bliksemschicht te stoppen. De jongen viel uit de zonnewagen en kwam zo om het leven.

 

Sierlijk wit stenen reliëf met een engelachtige figuur en ingewikkelde bloemenmotieven. Het gedetailleerde vakmanschap straalt elegantie en eerbied uit.

De toren van Babel - Maarten van Valckenborch, ca. 1595

Dit schilderij in het Kunstkabinet verbeeldt een van de bekendste verhalen uit het Oude Testament. De inwoners van Babel wilden een toren bouwen die tot in de hemel reikte. Maar dat was niet naar de zin van God, die de hemel als Zijn domein beschouwde. Dus liet Hij de mensen plots verschillende talen spreken, waardoor zij elkaar niet meer begrepen en de bouw stilviel.

Maarten van Valckenborch toont het moment vlak voor de spraakverwarring. Je ziet dus een bouwwerf in volle bedrijvigheid. Steenhouwers kappen blokken, smeden bewerken gloeiend ijzer, schrijnwerkers timmeren dakgebinten, karren rijden af en aan. Temidden deze voorstelling van menselijke ambitie, organisatie en technische kennis rijst de toren op, immens in al zijn overmoed.

Maarten van Valckenborgh, De toren van Babel, ca. 1595, collectie Kasteel van Gaasbeek

Huwelijksportret van Karel V en Isabella van Portugal - Jan Mone, 1526

Dit kunstwerk in het Albastkabinet is heel bijzonder. Niet omdat het een huwelijksportret is van een vorstenpaar, wel omdat de kunstenaar zijn hulde bracht in een verfijnd bas-reliëf van albast in plaats van een schilderij.

Je ziet keizer Karel V en Isabella voor een triomfboog staan, versierd met de wapenschilden van Habsburg en Portugal. Boven de kersverse echtgenoten prijkt het cijfer 1526, het jaar van hun huwelijk. Karel draagt de ketting van de Orde van het Gulden Vlies en slaat zijn arm teder om Isabella. Zij biedt hem - letterlijk - haar hart, als symbool van liefde en toewijding.

Jan Mone is een sleutelfiguur binnen de renaissancebeeldhouwkunst in onze contreien. Door zijn uitzonderlijke talent schopte hij het tot hofkunstenaar van Karel V.

Jan Mone, Huwelijksportret van Karel V en Isabella van Portugal, 1526, collectie Kasteel van Gaasbeek, foto Vincent Peetermans

Het huwelijk van Tobias en Sara - 16de eeuw

Wist je dat het Kasteel van Gaasbeek ook een rijke collectie wandtapijten bezit? Een van de blikvangers tref je in de Archiefzaal: Het huwelijk van Tobias en Sara. Dit werk - gebaseerd op een verhaal uit het Oude Testament - werd geweven in Brussel, vermoedelijk in het atelier van Pieter Coecke van Aelst (1502-1550).

Valt het jou op dat Sara’s vader niet de rechterhanden van de echtgenoten in elkaar legt - zoals het in de Bijbel staat - maar hun linkerhanden? De verklaring ligt in het feit dat wandtapijten gemaakt werden op basis van een ontwerptekening op ware grootte, die zich achter het weefgetouw bevond. Het tapijt kwam vervolgens tot stand als een spiegelbeeld van de tekening. Daardoor werden links en rechts soms onbedoeld verwisseld.

Over ontwerptekening gesproken: die is bewaard gebleven, en dat is uitzonderlijk. Het bevindt zich in het Rijksmuseum in Amsterdam.

Het huwelijk van Tobias en Sara, 16de eeuw, collectie Kasteel van Gaasbeek

Praktische informatie

Adres

Kasteelstraat 40
1750 Lennik
België
Bekijk routebeschrijving

Openingsuren

  • De Gloriëtte en de Sint-Gertrudiskapel openen hun deuren van april t.e.m. oktober, elke eerste zondag van de maand, van 13 – 17u.
  • In het Kasteel van Gaasbeek ben je welkom van 1 april t.e.m. 15 november, dinsdag tot zondag, van 10 – 18u. Ook open op feestdagen. Vanaf oktober sluit het kasteel om 17 u. 

Toegankelijkheid

  • Het Kasteel van Gaasbeek is een beschermd monument. We hechten veel belang aan integrale toegankelijkheid en leveren aanpassingen om het kasteel zo toegankelijk mogelijk te maken voor een breed publiek. 

Nuttig om te weten

  • Toegangsprijs kapel: gratis
  • Toegangsprijs kasteel: € 12,00 standaardtarief
  • Toegangsprijs museumtuin: € 7,00 standaardtarief

Andere sites in de buurt

Schilderij van een oude bar met houten schappen, glazen en flessen. Een open deur leidt naar een andere ruimte. Warme, nostalgische sfeer.
In het Museum den AST kan je het oeuvre van Louis Thevenet bewonderen.
Een rijk wandtapijt toont een bijbelse scène met een menigte die zich verzamelt rond een centrale figuur in golvende gewaden. De setting bevat gedetailleerde architectuur en levendige kleuren, wat eerbied en historische betekenis uitstraalt.
In de Sint-Martinusbasiliek van Halle kan je kunstwerken van Rafaël, Jean Mone en Cornelis de Vos bewonderen.
Abstract geometrisch schilderij met levendige overlappende vormen. Bevat gedurfde groene, oranje, gele en roze driehoeken en rechthoeken, wat dynamische beweging creëert.
In het FeliX Art & Eco Museum kan je het 'Abstract' van Felix De Boeck bezichtigen en een mooi portret van hem door Prosper De Troyer.