Kasteel van Loppem

Baron Charles van Caloen bouwde het kasteel rond 1860, en gaf de toen populaire neogotiek een Vlaams tintje. Het bouwwerk vormde het decor voor een cruciale episode in de vaderlandse geschiedenis. In 1918 hield het Belgische leger hier hoofdkwartier, en was het de verblijfplaats van Koning Albert I en koningin Elisabeth.

De rijke kunstverzameling werd vooral bij elkaar gesprokkeld door Baron Jean van Caloen (1884-1972). Deze kleinzoon van bouwheer Charles was een verwoed collectioneur, met een rijke waaier aan interesses: van middeleeuwse sculpturen en Vlaamse schilderijen over steengoed uit Raeren en Westerwald, Mechelse albasten, Portugese ivoren, verluchte handschriften, prenten en tekeningen.  

Ook de tuinen van het kasteel zijn jouw bezoek meer dan waard. Kuier rond in het Engelse landschapspark of verdwaal in de negentiende-eeuwse groene doolhof. Over groen gesproken: waar nu het kasteel staat, stond vroeger een valse christusdoorn. Architect Jean-Baptiste Bethune verwerkte het hout van deze boom in een neogotische pronktafel, die je in het kasteel kan bewonderen. Op het tafelblad: Chinees porselein en oude handschriften. 

Op de eerste verdieping van het kasteel bevindt zich de huiskapel van de familie van Caloen. Dit pareltje, liefst twee verdiepingen hoog, is volledig ontworpen door Jean-Baptiste Bethune, pionier van de neogotiek in ons land. Op de glasramen herken je de patroonheiligen van de familie. Kijk je even naar boven? Daar zie je de tribune voor het personeel. Nog hoger bewonder je het houten spitstongewelf, blauw geschilderd en gedecoreerd met religieuze motieven. 

Albast is een zachte, doorschijnende natuursteen, befaamd om zijn bruikbaarheid in beeldhouwwerk. Dat merk je aan dit kleine tafereel, over de geboorte van Christus. Je ziet het Kind in de voederbak, geflankeerd door Maria en een engel. Jozef kijkt toe, terwijl de os en de ezel Christus met hun adem verwarmen. Je ziet ook een deel van de stal. Diverse accenten van de compositie zijn verguld.

En van wiens hand is dit meesterwerkje? Dat verneem je op de cartouche vooraan, waar de geschilderde intialen 'VB' staan. Dat verwijst wellicht naar Hans Verbeke de Jonge. Deze meester 'cleynsteker' had van 1610 tot 1625 een atelier met diverse leerjongens.

Zin in meer albasten? In het Kasteel van Gaasbeek bewonder je een grote collectie.